Het begin van de zomer, wanneer de dagen het langst zijn, is Sint-Janskruid uitbundig aan het bloeien. Je ziet dan goudgele bloemen in bermen en in zonnige graslanden. De bloemen trekken volop bijen, zweefvliegen en andere insecten aan.
Al eeuwenlang wordt Sint-Janskruid gewaardeerd als geneeskrachtige plant vanwege haar toepassingen voor huid en zenuwstelsel. Daarnaast wordt Sint-Janskruid al heel lang gezien als een plant van licht, warmte en levenskracht.
De naam van het kruid verwijst naar de feestdag van Sint-Jan op 24 juni. Rond deze periode, vlak na de zomerzonnewende, staat de plant vaak volop in bloei.
Hoe herken je Sint-Janskruid?
Er zijn een aantal kenmerken waar je Sint-Janskruid aan kunt herkennen:
- De roodachtige kleur die vrijkomt als je een bloemetje tussen je vingers wrijft. Persoonlijk vind ik dit het meest duidelijke herkenningskenmerk.
- De heldergele bloemen met vijf kroonblaadjes.
- De vele opvallende meeldraden in het hart van de bloem.
- De kleine doorschijnende puntjes in de bladeren (al moet je hier goede ogen voor hebben; een bril of vergrootglas kan helpen π ).
De plant bloeit meestal van juni tot september.
Een geliefde plant voor mens Γ©n insect
De bloemen worden bezocht door verschillende soorten wilde bijen, zweefvliegen en vlinders. Daarmee levert Sint-Janskruid niet alleen iets voor ons, maar ook voor een groot aantal bestuivers.
Juist rond de zomer, wanneer veel insecten actief zijn, vormt de plant een waardevolle nectar- en stuifmeelbron.
Traditionele toepassingen
Sint-Janskruid wordt al eeuwen gebruikt binnen de kruidengeneeskunde. Traditioneel wordt Sint-Janskruid o.a. ingezet:
- ter ondersteuning van het zenuwstelsel
- bij gevoelens van somberheid of neerslachtigheid
- bij spanning en stress
- uitwendig voor de verzorging van de huid
- bij kneuzingen, schaafwonden en zonnebrand
Een van de bekendste bereidingen is Sint-Jansolie. Hierbij worden de bloemen in olie getrokken.
Het is zo bijzonder om te zien wat begint als gele bloemen in olie in een glazen pot verandert na verloop van tijd in een dieprode olie. Deze olie wordt al generaties lang gebruikt voor de verzorging van de huid.
Let op bij gebruik
Sint-Janskruid is een krachtig kruid. Het kan invloed hebben op de werking van verschillende medicijnen, waaronder bepaalde antidepressiva, bloedverdunners en anticonceptiemiddelen.
Ook kan het de gevoeligheid voor zonlicht verhogen.
Gebruik je medicijnen of twijfel je over het gebruik van Sint-Janskruid, overleg dan altijd met een arts of apotheker.
Een plant vol zomerlicht
Wanneer Sint-Janskruid bloeit, zijn de langste dagen van het jaar aangebroken. De goudgele bloemen vangen als het ware het licht van de zomer en trekken tegelijkertijd talloze insecten aan.
Wat kun je doen met Sint-Janskruid
Van Sint-Janskruid kun je onder andere thee, tinctuur, olie en zalf maken. De bloeiende toppen worden traditioneel geoogst rond eind juni en begin juli, wanneer de plant volop in bloei staat.
- Sint-Janskruidzalf maken
- Sint-Jans olie maken in De Wilde Zomer
- 16 EHBO planten die in iedere tuin thuishorenΒ
Verder verdiepen
In de Leefbibliotheek vind je de uitgebreide les over Sint-Janskruid in de categorie Wildplukken in de Zomer. Waaronder ook andere veel voorkomende zomerkruiden zoals melganzenvoet, wilde postelein, vlierbessen, zonnehoed, enz.
Daar gaan we nog verder in op het herkennen van de plant, het veilig gebruiken, de geneeskracht Β en verschillende manieren om haar toe te passen in het dagelijks leven.
Tot slot
Haar traditionele toepassingen zijn geliefd, maar minstens ook haar symbolische betekenis van warmte, licht en levenskracht.
Als je eenmaal een veld vol bloeiende Sint-Janskruid gezien hebt op een warme zomerdag, dan krijg je als vanzelf een grote glimlach op je gezicht en begrijp je direct waarom dit kruid al eeuwenlang wordt beschouwd als een van de mooiste planten van de zomer.
