Er zijn planten die één moment per jaar schitteren.
En er zijn planten die je het hele jaar door iets bijzonders geven.
Voor mij hoort de krentenstruik absoluut in die laatste categorie.
Al vroeg in het voorjaar verschijnt een wolk van witte bloesem. Op een moment dat veel bomen en struiken nog maar net ontwaken, hangt de krentenstruik al vol bloemen.
Bijen, hommels en andere vroege bestuivers weten haar moeiteloos te vinden. Het is een van die planten die laat zien hoe rijk het voorjaar eigenlijk begint.
Een paar maanden later volgen de bessen. Kleine donkerblauwe vruchtjes die ergens tussen blauwe bes en appel in smaken. Zoet, zacht en sappig. Tenminste… als je de vogels voor bent. Want ook merels zijn dol op de oogst.
En alsof dat nog niet genoeg is, sluit de krentenstruik het jaar af met een prachtig herfstkleed van warme gele, oranje en rode tinten.
Meer dan alleen mooi
Wat ik zo waardeer aan de krentenstruik is dat ze niet alleen mooi is voor ons.
De bloesem biedt voedsel voor insecten in een periode waarin nog niet overal nectar beschikbaar is. De bessen zijn geliefd bij vogels. En voor ons zijn ze een heerlijke aanvulling op de tuin.
Dat maakt de krentenstruik voor mij een echte Harmony-plant: een plant die niet alleen geeft aan de mens, maar onderdeel is van een groter geheel.
De besjes van de krentenstruik
De krenten van de krentenstruik zijn niet dezelfde als de bekende ‘krenten’ die we kennen uit krentenbrood.
De krenten in krentenbrood zijn gedroogde druiven van de Korinth-druif.
De vruchten van de krentenstruik zijn verse bessen die je rechtstreeks van de struik kunt eten of kunt verwerken tot compote, siroop of jam.
De oogstperiode is meestal kort. Juist daarom geniet ik er elk jaar extra van.
Een makkelijke bewoner van de tuin
De krentenstruik stelt weinig eisen.
Ze groeit op de meeste grondsoorten, doet het goed in zowel zon als halfschaduw en heeft weinig verzorging nodig.
Snoeien is meestal niet nodig. Alleen wanneer een struik erg dicht wordt of verjonging nodig heeft, kun je wat oudere takken verwijderen.
Sommige soorten, zoals Amelanchier lamarckii en Amelanchier alnifolia, kunnen worteluitlopers vormen of zichzelf uitzaaien.
In de praktijk blijkt dat meestal eenvoudig te beheren door jonge scheuten weg te halen of te verplaatsen.
Een plant met geschiedenis
Inheemse volkeren in Noord-Amerika gebruikten de vruchten al eeuwenlang als voedsel. De bessen werden vers gegeten, gedroogd voor de winter of verwerkt in traditionele gerechten.
Daarnaast werden delen van de plant soms gebruikt binnen de volksgeneeskunde.
Tegenwoordig weten we dat de bessen rijk zijn aan vitamines, mineralen en antioxidanten. Voor mij is dat vooral een mooie bonus. Wat ik misschien nog wel waardevoller vind, is dat het een plant is die voedsel geeft zonder veel van ons te vragen.
Oogsten en verwerken
Wanneer de bessen rijp zijn, eet ik ze het liefst gewoon uit de hand. En soms maak ik er een eenvoudige compote van.
Recept: krentenstruik-bessen-compote
Wat heb je nodig?
- 200 gram krenten (Amelanchier-besjes)
- 3 eetlepels water
- 1 eetlepel citroensap
- Naar smaak: een klein beetje honing of agavesiroop
Aan de slag:
- Was de bessen en verwijder eventuele steeltjes.
- Doe de bessen met het water in een pannetje en verwarm op laag vuur.
- Laat de bessen rustig openbarsten en zacht worden. Roer regelmatig.
- Proef de compote. Voeg naar smaak een beetje honing of agavesiroop toe.
- Voeg als laatste het citroensap toe voor een frisse smaak.
- Giet het in een gesteriliseerde pot en sluit af met deksel en laat het vervolgens afkoelen.
- Zet de compote in de koelkast.
Heerlijk over yoghurt, havermout, pannenkoeken of als vervanger voor chutney.
Houdbaarheid:
Zonder suiker is deze compote enkele dagen houdbaar in de koelkast.
Wil je het langer bewaren?
Vervang de zoetstof door 100 gram geleisuiker en laat het 5 minuten koken en giet het gloeiendheet in gesteriliseerde potten en sluit af met deksel. Het is dan enkele maanden houdbaar.
Of conserveer puur met iets meer citroensap: kook de compote iets langer in en giet hem gloeiendheet in gesteriliseerde potten.
Sluit direct af en laat het rustig afkoelen. Zo blijft het zonder toevoegingen iets langer houdbaar, maar consumeer binnen enkele weken.
Een plant die het hele jaar iets geeft
Van de eerste bloesem in het voorjaar tot de laatste herfstkleuren in oktober: de krentenstruik heeft ieder seizoen iets te bieden.
Ze voedt insecten, vogels Γ©n mensen. Ze vraagt weinig en geeft veel terug.
Ik maak graag ruimte in de tuin voor deze plant. Ze is mooi en eetbaar en ze laat ons telkens opnieuw zien hoe overvloedig de natuur eigenlijk is.
Wil je meer lezen over eetbare bessen?
- Olijfwilg:Β een bijzondere voedselbosstruik die niet alleen bessen geeft, maar ook de bodem verrijkt.
- Vlierbes: een krachtige najaarsbes waarmee je heerlijke siroop kunt maken.
- Blauwe en zwarte bes: wat zijn de verschillen in smaak, voedingswaarde en waarom zie je de blauwe bes zoveel vaker?
