Toen ik voor het eerst van melganzenvoet hoorde, dacht ik, dat kruid ben ik vast nog nooit tegengekomen. Het leek me zo’n kruid dat je goed moest zoeken. Tot ik ontdekte dat hij gewoon achter ons huis stond. En niet alleen daar. Opeens zag ik haar overal staan, langs paden, in de moestuin en tijdens het wandelen of fietsen.
Wat is Melganzenvoet ?
Melganzenvoet (Chenopodium album) is een eenjarige plant uit de amarantenfamilie.
Je komt haar eigenlijk overal tegen. Langs paden, op omgespitte grond, in tuinen en moestuinen als opkomend onkruid. En vooral op plekken waar de aarde eerder is verstoord. Ze is een echte pioniersplant.
Ze wordt als onkruid gezien en wordt daarom vaak zonder nadenken weggetrokken uit de tuin.
Toch is melganzenvoet al duizenden jaren een belangrijke voedselplant. Een vergeten groente. In verschillende delen van de wereld worden de bladeren nog steeds gegeten als groente en worden de zaden gebruikt in brood, pap of andere gerechten.
Ze is bovendien erg voedzaam en rijk aan onder andere mineralen en vitamines.
Hoe kun je melganzenvoet herkennen?
Melganzenvoet kun je herkennen aan:
- het witte, poederachtige laagje op jonge bladeren en groeipunten (dit vind ik een heel opvallend herkenningspunt)
- de grijsgroene bladerende onderkant van de jonge bladeren is vaak wat lichter van kleur dan de bovenkant
- vorm van het blad, dat wat ruit- of driehoekvormige is met gekartelde randen
- kleine groenige bloemtrosjes aan de top van de plant
- de onderkant van de jonge bladeren is vaak wat lichter van kleur dan de bovenkant
Hoe ziet een jonge melganzenvoet eruit?
Wanneer melganzenvoet nog klein is, valt ze eigenlijk al op. De jonge blaadjes hebben vaak een zacht grijsgroen kleurtje en zijn bedekt met een wit, poederachtig laagje. Alsof iemand er heel voorzichtig wat meel overheen heeft gestrooid.
Deze jonge plantjes zijn heerlijk om te eten. De bladeren zijn nog mals en zacht van smaak.
Wat kun je van melganzenvoet gebruiken?
Van melganzenvoet kun je de jonge bladeren, scheuten, bloemknoppen en zaden gebruiken. De jonge bladeren kun je plukken vanaf het voorjaar tot ver in de zomer. Het lekkerst zijn de jonge bladeren, toppen en zijscheuten van de plant, wanneer de stelen nog zacht zijn en gemakkelijk meebuigen. Hieronder op de foto zijn de zijscheuten van een al grotere plant.Β
Naarmate de plant ouder wordt, bevatten de bladeren meer oxalaten en worden ze vaak ook wat harder en minder lekker van smaak.
Wij eten de bladeren, zijscheuten en toppen van melganzenvoet in warme gerechten als spinazievervanger. Denk aan ovenschotels, roerbakschotels, hartige taart, omelet of soep.
De zaden rijpen later in de zomer. Wij oogsten en drogen ze en gebruiken ze door de yoghurt, over salades of in brood. Je kunt ze ook verwerken in pittenpasta.
Let hier wel op
Zoals bij spinazie bevatten de bladeren ook oxalaten. Daarom is het niet verstandig om elke dag melganzenvoet te eten, maar om af te wisselen.
Respectvol oogsten
Zoals bij alle wildpluk probeer ik ook bij melganzenvoet met aandacht te oogsten. Ik neem alleen wat ik nodig heb en laat altijd voldoende planten staan, zodat ze verder kunnen groeien en zich kunnen uitzaaien.
Wat kun je maken met melganzenvoet
Melganzenvoet is in warme gerechten eigenlijk overal te gebruiken als wilde spinazie. Zowel de jonge bladeren als de scheuten en bloemknoppen zijn hiervoor geschikt.
Enkele gerechten die we er graag mee maken zijn bijvoorbeeld:
- Hummus
- Onkruidbroodjes (De Wilde Zomer)
- Kruidenomeletje (De Wilde Zomer)
- Hartige aardappelkoekjes (De Wilde Zomer)
- Hartige taart
- Pesto
- Soep
- Als toevoeging in roerbakgerechten of ovenschotels
Overvloed en veerkracht
Melganzenvoet herinnert mij eraan dat voedsel soms zomaar in overvloed in je tuin verschijnt, zonder dat je er iets voor hebt hoeven doen. Je hoeft haar alleen maar te leren herkennen.
En als je er wat van oogst, groeit ze gewoon verder. Je kan op die wijze langere tijd van dezelfde plant of planten oogsten.
De volgende keer dat je een melganzenvoet in de tuin ziet staan, trek haar dan niet meteen uit de grond. Kijk eens goed. Misschien staat daar geen onkruid, maar een vergeten groente die al generaties lang met ons meegroeit.
Verder verdiepen
In de Leefbibliotheek vind je de uitgebreide les over melganzenvoet in de categorie Wildplukken in de Zomer. Waaronder ook andere veel voorkomende zomerkruiden.
Daar gaan we nog verder in op het herkennen van de plant, het veilig gebruiken, de geneeskracht Β en verschillende manieren om haar toe te passen in het dagelijks leven.
