Het is een bijzondere tijd. A.I. is ons leven binnengeslopen.
Nee, eigenlijk klopt dat niet helemaal. We lijken A.I. massaal omarmd te hebben.
We gebruiken het voor het snel opzoeken van informatie, het beantwoorden van vragen, het meedenken, het maken van presentaties, werkstukken en sociale media-content. Voor het corrigeren van teksten, het helpen met e-mails en het doen van berekeningen en onderzoek.
Een bericht voor sociale media is tegenwoordig in een paar minuten gemaakt. Je voert wat informatie in, voegt een foto toe en er verschijnt een prachtig vormgegeven bericht of affiche waar je oog meteen op valt. Zelfs met minimale informatie kan A.I. teksten en beelden genereren die er professioneel uitzien.
A.I. is in korte tijd een informatieverstrekker, werkassistent, meedenker, therapeut, ondersteuner en voor sommige mensen zelfs een vriend geworden.
Dat is handig en fijn. Het voelt veilig en het bespaart tijd. Het maakt het leven makkelijker.
Deze vragen raken aan iets waar ik eerder al over schreef: wat techniek ons brengt, maar ook wat we onderweg kunnen kwijtraken.
A.I. voelt voor mij als een volgende stap in diezelfde zoektocht.
Maar is er ook een andere kant waar we misschien minder naar kijken?
Ja, die is er in mijn beleving zeker ook.
Laat ik eerst duidelijk zijn: ik gebruik A.I. ook. Ik communiceer ermee, stel vragen en laat me helpen.
Maar ik worstel ook steeds vaker met het gebruik ervan. Voor mij is het een zoektocht hoe ver ik A.I. mijn leven en werk wil laten binnenkomen.
Mag ik je in deze zoektocht meenemen?
Het gebruik van AI heeft gevolgen
Langzaam bewegen we naar een wereld waarin we steeds minder zelf hoeven uit te zoeken, te onthouden of te maken.
De waarde van het zoekproces
Vroeger zocht je informatie in boeken, op internet en in gesprekken met andere mensen. Je woog verschillende inzichten tegen elkaar af en vormde op basis daarvan je eigen antwoord.
Nu wordt het antwoord vaak binnen enkele seconden gegeven door A.I. Terwijl de weg naar het antwoord juist vol lering en inzicht kan zijn.
Ik merk het in de tuin. Juist doordat iets niet meteen duidelijk is, ga ik observeren. Ik probeer iets uit, maak fouten, lees, praat met anderen en kom soms weken later tot een inzicht. Dat proces is misschien wel waardevoller dan het antwoord zelf.
A.I. legt direct antwoorden voor.
Wordt het zo niet steeds verleidelijker om minder te zoeken, minder na te denken, minder te experimenteren, en minder open te staan voor geheel nieuwe mogelijkheden?
De waarde van juiste informatie
De informatie die A.I. geeft, is lang niet altijd correct.
Veel kennis wordt van internet gehaald en samengebracht. De vraag daarbij is wat klopt er eigenlijk van?
Wat als A.I. steeds meer leert van informatie die door andere A.I.-systemen is gemaakt?
Wat als dezelfde antwoorden zich steeds opnieuw herhalen, zonder nog te weten wat waar vandaan komt?
Veel A.I.-systemen zijn bovendien zo ontworpen dat ze je betrokken houden en je laten terugkomen.
Daardoor geven ze soms antwoorden die goed aansluiten bij wat jij graag hoort of verwacht.
De waarde van echtheid
A.I. maakt het ook steeds gemakkelijker om ons anders voor te doen dan we zijn.
Om deskundiger, creatiever of productiever te lijken dan we in werkelijkheid zijn.
Wat doet dat met onze kijk op elkaar? Met onze kijk op onszelf?
En met de waarde die we hechten aan iets dat echt door een mens is gemaakt?
De waarde van persoonlijke vaardigheden
Vaardigheden, zoals zelf informatie zoeken, kritisch denken, schrijven, creativiteit uiten in alle vormen (schilderen, muziek, bouwen, …), een vraag levend houden zodat er een antwoord mag vormen, hebben we in ons leven ontwikkeld.
Maar zonder oefening verzwakken ze of vergeten we ze.
Je kent het misschien nog wel: de routekaarten van vroeger. Onhandige uitklapkaarten waarmee we van A naar B reisden.
Nu bepalen apps of je auto zelf de route.
Is kaartlezen niet zo’n verloren vaardigheid geworden?
En als techniek wegvalt, weten we dan nog hoe we onze weg moeten vinden?
Op veel plekken sluipt kunstmatige intelligentie ons leven binnen en neemt taken over.
Kunnen en durven we dadelijk zelf nog wel?
Hebben we nog wel vertrouwen in ons eigen kunnen?
Noodzaak van datacentra
De grote vraag naar A.I. leidt tot meer datacentra, met een enorme vraag naar elektriciteit en water om de systemen te koelen.
Weten we eigenlijk wat dit op de lange termijn gaat betekenen?
Hebben we dat ervoor over?
De waarde van mens zijn
Misschien is mijn grootste worsteling nog wel deze:
Worden we, met het toenemende A.I.-gebruik, niet zo langzaamaan een beetje minder menselijk?
Als we ons voeden met kunstmatige intelligentie, worden we dan zelf ook steeds kunstmatiger?
Ontstaat er een wereld waarin we steeds minder weten wat echt door een mens is gemaakt en wat niet?
Nu al wordt geschat dat meer dan 70% van de nieuwe beelden en video’s op sociale media gegenereerd zijn door A.I.
In toenemende mate zie je berichten ontstaan die een heel andere wereld voorschotelen.
Een meer kunstmatige wereld: met “perfecte” lichamen, “perfecte” plekken en ook “perfecte” woorden.
Deze perfectie bestaat niet in de echte wereld.
Deze perfectie bestaat ook niet in de natuur.
Herkennen we straks onze eigen stem nog, onze eigen wijsheid?
Herkennen we ons authentieke zelf nog?
Technologie is niet het probleem
Technologie is niet het probleem. De vraag is of we A.I. blijven gebruiken als hulpmiddel, of dat we het langzaam ons denken, voelen en creëren laten overnemen.
Ik denk niet dat we hoeven kiezen tussen wel of geen A.I. Op sommige momenten laten we AI dichtbij komen, op andere momenten kiezen we er bewust dat niet te doen.
Het is niet zwart of wit. Je hoeft A.I. niet buiten de deur te houden, maar zeker ook niet overal toe te laten.
Toch zie ik ook waar dit ons kan brengen, als we niet oppassen creëren we met elkaar een wereld die steeds onechter aanvoelt.
En dat gaat mij persoonlijk te ver. Daar wil ik niet aan meewerken.
Daarom wil ik vooral bewust blijven kiezen, en me bewust blijven van de plek die ik A.I. in mijn leven en werk geef.
Ik wil me blijven verwonderen, blijven zoeken, blijven twijfelen en zeker ook blijven leren door zelf te ervaren.
Ik wil geraakt worden door een foto die iemand zelf heeft gemaakt, ook al is die niet perfect.
Ik wil woorden lezen die uit een menselijk hart komen, ook al zitten er hier en daar foutjes in.
Ik wil een wereld waarin we elkaar nog kunnen herkennen in ieders eigenheid, onvolmaaktheid en dus in onze menselijkheid.
Uitkomst van de worsteling
Marco en ik hebben hier uitgebreid over gesproken en alle kanten bekeken. En uit die gesprekken is een helder streven ontstaan waar we samen volledig achter kunnen staan.
Harmony’s streven:
We hebben besloten niet mee te gaan in de A.I.-tendens waarbij creatie wordt overgenomen. Dat betekent voor ons:
Onze foto’s, video’s en geluid komen niet tot stand door A.I. Wat je ziet is door onszelf vastgelegd en gemaakt.
Onze teksten komen voort uit ons eigen denken, onze observaties, onze gevoelens, onze woorden en onze stem.
A.I. gebruiken we hoogstens als hulpmiddel om te wijzen op spelfouten, onduidelijke zinnen of technische onvolkomenheden.
De oorsprong, de inhoud en de bezieling van wat we schrijven komen bij ons vandaan.
Wij kiezen echtheid boven perfectie.
Zo weet je wat je aan ons hebt.
P.S.: De foto’s in deze blog zijn gewoon een paar fotos’s die ik gemaakt heb in dezelfde week waarin dit artikel geschreven is. Gewoon, ter illustratie, zonder verder veel betekenis voor de inhoud. Behalve dan dat het pure “Maria-made” foto’s zijn….